• วนอุทยานถ้ำเขาวง อยู่ในท้องที่หมู่ที่ 3 ต.บ้านไร่ อ.บ้านไร่ จ.อุทัยธานี อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าห้วยท่ากวยและป่าห้วยกระเวน มีเนื้อที่ประมาณ 8,125 ไร่ กรมป่าไม้ได้ประกาศจัดตั้งเป็นวนอุทยานเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2544
ลักษณะภูมิประเทศ
• เป็นภูเขาสลับซับซ้อน เขาช่องลม เขารูปช้างมีพื้นที่ประมาณ 2,500 ไร่ ความสูงของยอดเขาที่สูงที่สุด 637 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง โดยภูเขาทั้งสองนี้แยกจากกันและระหว่างเขามีพื้นที่ราบสูงประมาณ 1,000 ไร่ พื้นที่ส่วนใหญ่ของวนอุทยานเป็นภูเขาสูงชันประมาณ 35 % สภาพป่าบนยอดเขายังอุดมสมบูรณ์เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด และยังเป็นต้นน้ำลำธารของลำห้วยหมอโค้ ซึ่งไหลผ่านอำเภอบ้านไร่ บริเวณเขาช่องลมจะมีน้ำไหลตลอดปี
พันธุ์ไม้และสัตว์ป่า
• พื้นที่บริเวณเขารูปช้างและเขาช่องลม เป็นป่าเบญจพรรณเกือบทั้งหมด ยกเว้นบริเวณยอดเขาเป็นป่าโป่งผสมผลัดใบหลายชนิด บริเวณใกล้ ๆ ยอดเขาเป็นป่าเบญจพรรณ มีป่าเบญจพรรณชื้นเป็นหย่อม ๆ พันธุ์ไม้ที่พบได้แก่ ไม้มะค่าโมง สลอง ตะแบก เสลา ประดู่ แดง ชิงชัน หว้า พฤกษ์ พะยอม แคทราย ตะกร้อ มะกล่ำ มะแฟน กระพี้จั่น เปล้า ส้าน เพกา เป็นต้น พบป่าดิบแล้งบริเวณร่องเขาหรือหุบเขาริมลำห้วยในฤดูฝนจะมีสภาพเป็นป่าดิบชื้น มีไม้พื้นล่างขึ้นอยู่ค่อนข้างหนาแน่นได้แก่ ไม้ล้มลุกหลายชนิด เถาวัลย์ กล้วยไม้ เฟิร์น ไผ่ซาง ไผ่ป่า ไผ่นวล สมุนไพรที่พบด้แก่ รางจืด ซึ่งใช้สำหรับถอนพิษไข้และอาการเบื่อมา สมุนไพรชนิดอื่น ๆ เช่น ยาข้าวเย็นเหนือ หางไหลแดง หางไหลขาว รางแดง ช้าพลู สะค้าน บอระเพ็ด กลิ้งกลางดง สบู่เลือด มะเกลือ กระทือ เอื้อง เพกา ใบมะกา ข่อย โคคลาน สุรารำพา เป็นต้น
• ปัจจุบันยังมีสัตว์ป่าอาศัยอยู่บนเขาหลายชนิด เช่น เลียงผา อีเห็น หมูป่า ไก่ป่า แย้ ไก่ฟ้า ลิง เก้ง ตะกวด นิ่ม ชะมด พังพอน กระรอก กระแต กระต่ายป่า ตุ่น อ้น ค้างคาว และงูหลายชนิด เป็นต้น
บ้านพัก-บริการ
• วนอุทยานถ้ำเขาวง ไม่มีบ้านพักบริการแก่นักท่องเที่ยวเหมือนกับอุทยานแห่งชาติ หากนักท่องเที่ยวมีความประสงค์จะเดินทางไปพักแรม จะต้องนำเต็นท์ไปกางเองทางวนอุทยานได้จัดสถานที่ไว้ให้พร้อมกับห้องสุขา โปรดเตรียมอาหารไปเองแล้วไปติดต่อขออนุญาตกับหัวหน้าวนอุทยานถ้ำเขาวงโดยตรงหรือติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่โทร. 0-25614292 ต่อ 719 ฝ่ายจัดการวนอุทยาน สำนักอุทยานแห่งชาติ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช จตุจักร กรุงเทพ ฯ 10900 หรือ สำนักบริหารจัดการในพื้นที่อนุรักษ์ที่ 6 (นครสวรรค์) โทร.056 - 221140
แหล่งท่องเที่ยว
• ถ้ำพระอุโบสถ เป็นถ้ำขนาดใหญ่ที่อยู่เขารูปช้างด้านทิศใต้ เกิดจากเขาหินปูนภายในเป็นห้องโถงกว้างขวางและถ้ำเล็กถ้ำน้อยอีกหลายถ้ำ แต่ละถ้ำเป็นหินงอกหินย้อยที่มีความงดงาม
• ถ้ำพุหวาย เป็นเขาหินปูนอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของเขาช่องลม ภายในถ้ำกว้างขวาง ประกอบด้วย หินงอกหินย้อยสลับซับซ้อนมีความงามหลากหลายรูปแบบต่างกัน เช่น บางแห่งคล้ายน้ำตก บางแห่งคล้ายรูปเจ้าแม่กวนอิมยืนบนหินงอก
• ถ้ำเขาวง อยู่บริเวณทิศตะวันตกของเขารูปช้าง ห่างจากถนนประมาณ 100 เมตร เป็นสถานที่นักท่องเที่ยวเข้าไปชมความสวยงามเป็นอันดับแรก มีความร่มรื่นตามธรรมชาติของร่มไม้ระหว่างทางถ้ำเล็กถ้ำน้อยมากมายหลายสิบถ้ำ ภายในถ้ามีหินงอกหินย้อยสีน้ำตาลหรือขาวนวล เมื่อกระทบกับแสงไฟจะมีลักษณะเป็นประกายเพชร
• ถ้ำเทพมาลี อยู่ทางทิศตะวันตกของเขาช่องลม ห่างจากถ้ำพุหวายประมาณ 50 เมตร มีหินงอกหินย้อยมากมายสลับซับซ้อนมองเป็นประกายเพชรแวววาวตามธรรมชาติ
• ถ้ำใหญ่เขาวง อยู่บริเวณทิศตะวันออกของเขาช่องลม เป็นถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ปากทางบันไดเดินขึ้นไปชมความสวยงามในถ้ำ ซึ่งประกอบด้วยห้องโถงจำนวน 4 ห้อง มีหินงอกหินย้อยรูปลักษณะต่างกันหลายรูปแบบ
การเดินทาง
• รถยนต์ การเดินทางเข้าถึงพื้นที่บริเวณเขารูปช้าง เขาช่องลม มีความสะดวกมากเพราะมีถนนราดยางสามารถเดินทางจากจังหวัดอุทัยธานี ตามทางหลวงหมายเลข 3011 ถึงอำเภอบ้านไร่ จากนั้นไปตามทางหลวงท้องถิ่นสายบ้านไร่ - บ้านอีหลุบ ระยะทาง 6 กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายไปตามเส้นทาง ร.พ.ช. ผ่านเข้ารูปช้างสิ้นสุดที่เขาช่องลม บริเวณถ้ำพุหวาย รวมระยะทางห่างจากที่ว่าการอำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี เพียง 15 กิโลเมตร
สถานที่ติดต่อ
• วนอุทยานถ้ำเขาวง สำนักบริหารจัดการในพื้นที่อนุรักษ์ที่ 6 (นครสวรรค์) ต.บ้านไร่ อ.บ้านไร่ จ.อุทัยธานี