อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน และพื้นที่โดยรอบอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าน้ำยาว และป่าน้ำสวด อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน พบว่ายังมีสภาพสมบูรณ์เป็นพื้นที่ต้นน้ำลำธารลุ่มน้ำ ชั้น 1 เอ มีจุดเด่นทางธรรมชาติที่สวยงามหลายแห่ง เนื้อที่ประมาณ 280,000 ไร่
ลักษณะภูมิประเทศ เป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อนวางตัวในแนวเหนือใต้ คล้ายรูปตัว T ตัวเขียนใหญ่ในภาษาอังกฤษ ระดับความสูงของพื้นที่ประมาณ 300-1,752 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง มียอดเขาที่สูงที่สุด คือ ยอดดอยจี๋ มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,752 เมตร เป็นพื้นที่ต้นกำเนิดของลุ่มน้ำถึงสามลุ่มน้ำด้วยกัน คือ ลุ่มน้ำยมตอนบน ลุ่มน้ำยาวตอนบน และลุ่มน้ำลาว ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของลำน้ำสายหลักของประเทศ คือ ลำน้ำยม และ ลำน้ำน่าน อันเป็นแม่น้ำสำคัญสายหลักในการประกอบอาชีพเกษตรของราษฎรริมสองลำน้ำ
ลักษณะภูมิอากาศ เป็นแบบมรสุมเขตร้อน โดยได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ในช่วงฤดูฝน และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือในช่วงฤดูหนาว ภูมิอากาศแบ่งออกเป็น 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน ตั้งแต่เดือนมีนาคม-เมษายน ฤดูฝนตั้งแต่เดือนพฤษภาคม-ตุลาคม และฤดูหนาวตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์ อุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุดต่อปีประมาณ 8.1 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดต่อปีประมาณ 40.9 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีประมาณ 1,211 มิลลิเมตร
พันธุ์ไม้และสัตว์ป่า สภาพป่าไม้ในเขตอุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกินที่พบได้ คือ ป่าดิบ ป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ
สัตว์ป่า จากการสำรวจพบว่าสัตว์ป่าส่วนใหญ่เป็นสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนมซึ่งมีตั้งแต่ขนาดกลางจนถึง ขนาดเล็ก สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์ปีก ได้แก่ เสือ เลียงผา เก้ง หมูป่า กระรอก กระแต หมาใน เหยี่ยว นกขุนทอง นกเขา และนกอื่น ๆ
สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ
ทัศนียภาพสองข้างทาง ระหว่างอำเภอสองแคว จังหวัดน่าน ถึงอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา จะมีทัศนียภาพที่สวยงาม
น้ำตกหงษ์เวียงจันทร์ เป็นน้ำตกขนาดกลางมีน้ำไหลตลอดปี ประกอบน้ำตกชั้นใหญ่ ๆ 6 ชั้น ตั้งอยู่ที่ตำบลยอด อำเภอสองแคว
น้ำตกห้วยหาด หรือน้ำตกบ้านยอด เป็นน้ำตกขนาดกลางมีน้ำไหลตลอดปี มีความสูงประมาณ 3 ชั้น ตั้งอยู่ที่ ตำบลยอด อำเภอสองแคว
ถ้ำหลวงสะเกิน เป็นถ้ำขนาดกลาง ตัวถ้ำลึกประมาณ 600 เมตร ในตัวถ้ำมีหินงอกหินย้อยสวยงามมาก เป็นถ้ำที่มีค้างคาวอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ตั้งอยู่ที่ ตำบลยอด อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน
   ถ้ำปลากั้ง เป็นถ้ำขนาดเล็ก มีความสวยงามพอสมควร ตั้งอยู่ที่ ตำบลยอด อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน
การเดินทาง เดินทางจากตัวเมืองน่านใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 1080 (น่าน-ทุ่งช้าง) เมื่อถึงอำเภอท่าวังผา (ระยะทางช่วงนี้ประมาณ 42 กิโลเมตร) แล้วให้แยกไปทางซ้ายมือตามทางหลวงหมายเลข 1148 (ท่าวังผา-สองแคว, ระยะทางช่วงนี้ประมาณ 33 กิโลเมตร) เมื่อถึงอำเภอสองแควแล้วให้แยกไปตามทางซ้ายมือตามทางหลวง หมายเลข 1097 (สองแคว-เชียงคำ, ระยะทางช่วงนี้ประมาณ 38 กิโลเมตร) ก็จะถึงหมู่บ้านสะเกิน ตำบลยอด อำเภอสองแคว แล้วให้แยกเข้าหมู่บ้านวนไปทางขวามือผ่านหมู่บ้านไปอีกประมาณ 6 กิโลเมตร ก็จะถึงที่ทำการ อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน
การติดต่อ
  อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน ตู้ ป.ณ.13 อ.ท่าวังผา จ.น่าน 55140