ดอยสุเทพ เดิมชื่อว่า “ดอยอ้อยช้าง” ครอบคลุมพื้นที่ ต.โป่งยาง ต.แม่ริม ต.แม่สา ต.คอนแก้ว อ.แม่ริม ต.บ้านปง ต.หนองตวาย อ.หางดง และ ต.ช้างเผือก ต.แม่เหียะ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ได้ประกาศจัดตั้งให้เป็น "อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย" เมื่อวันที่ 14 เมษายน 2524 และในปี 2525 มีการขยายขอบเขตอุทยานฯ ครอบคลุมบริเวณน้ำตกแม่สา น้ำตกตาดหมอก-วังฮาง น้ำตกตาดหมอกฟ้า และ พื้นที่ป่าต้นน้ำลำธาร โดยรอบของน้ำตกทั้งสามแห่งในพื้นที่ ต.สบเปิง อ.แม่แตง และ ต.แม่แรม ต.โป่งแยง อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ เนื้อที่ 62,500 ไร่ รวมเนื้อที่ทั้งสิ้น 163,162.50 ไร่ หรือประมาณ 262.50 ตารางกิโลเมตร
ลักษณะภูมิประเทศ
    สภาพพื้นที่โดยทั่วไปเป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อนของเทือกเขาผีปันน้ำตอนบนยอดเขาที่สำคัญดอย สุเทพ ดอยปุย และดอยบวกห้า มีดอยปุยเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดคือ 1,658 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง ยอดเขาเหล่านี้จึงเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่สำคัญของแม่น้ำปิง ได้แก่ ห้วยแก้ว ห้วยช่างเคี่ยน และห้วยแม่เหียะ เป็นต้น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแหล่งต้นน้ำลำธารที่ไหลลงสู่แม่น้ำปิง
ลักษณะภูมิอากาศ
    เนื่องจากพื้นที่ป่าเป็นยอดเขาสูงอากาศจึงเย็นตลอดปี อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปีประมาณ16 องศาเซลเซียส ฤดูหนาวอากาศหนาวจัด ในฤดูฝนอากาศเย็นและชื้น ฝนตกมากที่สุดในเดือนสิงหาคมและกันยายน ในเดือนกุมภาพันธ์อากาศปลอดโปร่งท้องฟ้าแจ่มใสทำให้มองเห็นภูมิประเทศโดยรอบได้ชัดเจนส่วนใหญ่ฤดูฝนอากาศเย็นสบาย ฝนตกมากที่สุดในเดือนสิงหาคม-กันยายน ในฤดูร้อนอากาศไม่ค่อยร้อนอบอ้าวเท่าใด
พันธุ์ไม้และสัตว์ป่า
    สภาพป่าประกอบไปด้วยป่าดิบเขา ป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าสนเขา มีพันธุ์ไม้นานาชนิด ได้แก่ ไม้เต็ง รัง เหียง ประ เสลา เก็ดดำ เก็ดแดง ก่อ ยางแดง ตาเสือ ตาดำ ตะเคียน กระบาก มะม่วงป่า และสนเขา เป็นต้น
    สัตว์ป่าส่วนใหญ่ถูกรบกวนจากชาวเขาและชาวไทยในบริเวณใกล้เคียงที่พบเห็นบ่อยๆได้แก่เก้ง กวาง ลิง ค่าง และนกนานาชนิดกว่า 200 ชนิด เช่นพวก เหยี่ยว ไก่ป่า ไก่ฟ้า นกขมิ้น นกหัวขวาน นกแก้ว และนกพญาไฟ เป็นต้น
บ้านพัก-บริการ
   อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย มีบ้านพัก ร้านอาหาร สถานที่กางเต้นท์ไว้บริการนักท่องเที่ยว
แหล่งท่องเที่ยว
• น้ำตกมณฑาธาร หรือน้ำตกสันป่ายาง เป็นน้ำตกที่สวยงามที่สุดในเขตอุทยานฯ มีทั้งหมด 3 ชั้น ไหลลดหลั่นจากหน้าผาเป็นชั้น ๆ อยู่ห่างจากน้ำตกห้วยแก้วประมาณ 3 กม.
• น้ำตกแม่สา เป็นน้ำตกที่สวยงามมากอีกแห่งหนึ่ง มีน้ำไหลตลอดปี มีทั้งหมด 8 ชั้น แต่ละชั้นห่างกันประมาณ 100-500 เมตร จากตัวเมืองเชียงใหม่เดินทางไปตามถนนสายแม่ริม-สะเมิง ระยะทางประมาณ 12 กิโลเมตร จะพบน้ำตกแม่สาซึ่งเป็นน้ำตกที่มีชื่อเสียงมากแห่งหนึ่งของ จ.เชียงใหม่ สำหรับน้ำตกอื่น ๆ ที่อยู่ในลำธารเดียวกัน ได้แก่ น้ำตกผาลาด น้ำตก ปปป. น้ำตกที่อยู่ห่างออกไป ได้แก่ น้ำตกศรี-สังวาลย์ น้ำตกมหิดล น้ำตกตาดหมอก-วังฮาง และน้ำตกตาดหมอกฟ้า
• น้ำตกห้วยแก้ว เกิดจากลำน้ำห้วยแก้ว อยู่บริเวณเชิงดอยใกล้ทางขึ้นดอยสุเทพ เหนือน้ำตกห้วยแก้วขึ้นไปเล็กน้อยจะเป็น “วังบัวบาน” เป็นสถานที่ที่กล่าวถึงตำนานรักอันอมตะที่ลือชื่อของ สาวเหนือ
• พระตำหนักภูพิงค์ราชนิเวศน์ เป็นสถานที่มีชื่อเสียงในด้านความสวยงามและมีความสำคัญยิ่ง คือใช้เป็นที่ประทับแปรพระราชฐานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวหัวภูมิพลอดุลยเดชฯ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ พระบรมราชินีนาถ และพระบรมวงศานุวงศ์ พระตำหนักนี้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2503 บริเวณใกล้ดอยบวกห้า ลักษณะเป็นแบบสถาปัตยกรรมไทย ภายในบริเวณพระตำหนักได้รักษาสภาพธรรมชาติไว้ รวมทั้งมีการปลูกพันธุ์ไม้ดอกชนิดต่างๆไว้อย่างสวยงามพระตำหนักนี้จะอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯประมาณ 4 กิโลเมตร และจะเปิดให้ประชาชนเข้าชมเฉพาะในวันศุกร์และวันหยุดราชการเท่านั้น
• วัดพระธาตุดอยสุเทพวรวิหาร เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่มีความสำคัญทางศาสนาและทางประวัติศาสตร์ของนครเชียงใหม่ ตั้งอยู่บนดอยสุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1927 มีบันไดนาคทอดยาวขึ้นไปสู่วัดเกือบ300 ขั้น ภายในวัดเป็นที่ประดิษฐานขององค์เจดีย์ทรงมอญที่ใต้ฐานพระเจดีย์มีพระบรมสารีริกธาตุของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบรรจุอยู่ วัดพระธาตุดอยสุเทพมีชื่อเต็มว่า“วัดพระบรมธาตุดอยสุเทพวรวิหาร” ซึ่งจัดได้ว่าเป็นปูชนียสถานที่แสดงออกถึงศิลปกรรมล้านนาไทยที่สำคัญคู่เมืองเชียงใหม่ เป็นสถานที่เคารพบูชาที่มีความสวยงามเป็นที่รู้จักและนิยมไปสักการะของประชาชนทั่วไป
• อนุสาวรีย์พระครูบาศรีวิชัย เมื่อปี พ.ศ. 2477 พระครูบาศรีวิชัยขณะที่จำพรรษาอยู่ที่วัดศรีโสดาเริ่มชักชวนประชาชนสร้างถนนจากเชิงดอยถึงวัดพระธาตุดอยสุเทพ รวมระยะทางประมาณ 12 กิโลเมตรโดยใช้เวลาสร้างประมาณ 6 เดือน ต่อมาชาวเชียงใหม่จึงได้สร้างอนุสาวรีย์พระครูบาศรีวิชัยไว้เป็นอนุสรณ์สถานเพื่อสักการะบูชาสืบไป
การเดินทาง
   รถยนต์ ที่ทำการอุทยานฯ อยู่ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ประมาณ 16 กิโลเมตร เดินทางโดย รถยนต์ไปตามถนนห้วยแก้ว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่-สวนสัตว์เชียงใหม่ ถึงวัดพระธาตุดอยสุเทพวรวิหาร จากนั้นเดินทางต่อไปอีกเล็กน้อยถึงทางแยกด้านขวามือ มีป้ายบอกทางเข้าที่ทำการอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย
สถานที่ติดต่อ
   อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 50200