• ราชวงศ์ สุโขทัย
• ปีที่ครองราชย์ พ.ศ. 2112-2133
     พระมหาธรรมราชา ทรงเป็นกษัตริย์องค์ที่ 18 ทรงเป็นเชื้อสายของราชวงศ์สุโขทัยทางพระราชบิดาและเป็นเชื้อสายของราชวงศ์สุพรรณบุรีทางพระราชมารดา ทรงมีชื่อเสียงปรากฏในประวัติศาสตร์ว่าเป็นผู้สถาปนาราชวงศ์สุโขทัย ให้เป็นใหญ่อีกครั้งหนึ่งและทรงได้ร่วมกับพม่าในการยึดกรุงศรีอยุธยา พระองค์ปกครองอยุธยาในฐานะเมืองขึ้นของพม่าเป็นเวลา 15 ปีราชโอรสของพระองค์ คือ พระนเรศวร เป็นผู้กอบกู้อิสรภาพให้กับอยุธยา รวมแล้วพระองค์ทรงครองราชย์สมบัติเป็นเวลา 21 ปี
     พระมหาธรรมราชา เดิมเป็นขุนนางรับราชการอยู่ในราชการ มีบรรดาศักดิ์เดิมว่า “ขุนพิเรนทรเทพ” พระมหาธรรมราชาเป็นกำลังสำคัญในการยึดอำนาจร่วมกับพระมหาจักรพรรดิ และจากความดีความชอบนั้นทำให้ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองพิษณุโลก และได้เสกสมรสกับพระราชธิดาของพระมหาจักรพรรดิ คือ พระวิสุทธิกษัตริย์ มีพระโอรสและธิดา 3 องค์ตามลำดับคือ พระสุพรรณกัลยา พระนเรศวร และพระเอกาทศรถ
      เมื่อพระเจ้าตองอู สถาปนาความเป็นใหญ่ขึ้นในพม่าได้แล้ว พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ได้ยกกองทัพมาตีอยุธยาเป็นครั้งแรก ทางอยุธยาสามารถป้องกันเมืองไว้ได้ แต่ก็เสียพระสุริโยทัย(มเหสีของพระมหาจักรพรรดิในสงคราม) และผลสงครามในช่วงนี้ทำให้พม่าสามารถยึดอาณาจักรต่างๆเป็นเมืองขึ้นได้ เช่น อาณาจักรมอญที่หงสาวดี อาณาจักรไทยใหญ่ในรัฐฉาน รวมทั้งเชียงใหม่ที่เป็นเมืองขึ้นของพม่าในปี พ.ศ. 2099 (และได้สิ้นสุดของราชวงศ์ของพญาเม็งราย ทำให้ล้านนาอยู่ใต้อิทธิพลของพม่านานถึง 200 ปี) ทางหลวงพระบางก็ถูกคุกคามจนต้องย้ายเมืองหลวงไปอยู่เวียงจันทร์
     ในสงครามครั้งที่ 2 (ห่างจากครั้งแรก 14 ปี) ซึ่งรู้จักกันในนาม “สงครามช้างเผือก” ครั้งนั้นบุเรงนองของพม่าได้ยกกองทัพมาทางเหนือ ได้กำลังสนับสนุนจากเชียงใหม่ และสามารถยึดเมืองพิษณุโลกและจับพระมหาธรรมราชาได้ พระมหาธรรมราชาหันไปเข้ากับพม่า ทรงส่งโอรสองค์โตคือพระนเรศวรไปเป็นตัวประกัน(ในฐานะบุตรบุญธรรมของบุเรงนองกษัตริย์พม่า) ทรงร่วมกับทัพพม่าโจมตีอยุธยา ดูเหมือนว่าพระธรรมราชามุ่งหวังครองบัลลังก์อยุธยาด้วยและเมื่อทางอยุธยาพยายามที่สร้างสัมพันธมิตรกับลาว โดยที่พระมหาจักรพรรดิทรงส่งพระราชธิดาคือพระเทพกษัตรีย์ (ซึ่งเป็นน้องมเหสีของพระธรรมราชา) ไปเพื่อให้อภิเสกสมรสกับพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช (กษัตริย์ลาว) พระมหาธรรมราชาก็ทำการขัดขวางโดยแจ้งให้กองทัพพม่ามาแย่งชิงพระเทพกษัตรีย์ไป
     ดังนั้นในสงครามครั้งที่ 3 อยุธยาก็ตกอยู่ในฐานะลำบาก พิษณุโลกซึ่งเป็นเมืองหน้าด่านสำคัญก็หันไปเข้ากับพม่า ขอความช่วยเหลือทางลาวก็ไม่ได้ และเมื่อพม่ายึดอยุธยาได้เมื่อ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2112 พระธรรมราชาก็ได้รับการสถาปนาเป็นกษัตริย์ตามที่ทรงคาดหวังไว้ พระธรรมราชาทรงครองอยุธยาในฐานะเมืองขึ้นของพม่าถึง 15 ปี และต้องส่งพระราชธิดาคือพระสุพรรณกัลยาไปแลกคืนพระนเรศวรเมื่อ พ.ศ. 2114 ดังนั้นราชวงศ์สุพรรณบุรีก็หมดอำนาจลงในอยุธยา และเริ่มต้นของราชวงศ์สุโขทัย